Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitimi

Bedensel engeller, nörolojik, gelişimsel veya tıbbi kökenli sorunlar sonucu olarak ortaya çıkabilen motor işlev sınırlılıklarını tanımlayan bir durumdur.
DSM-5’te bedensel engelliliğe yol açabilecek bazı nörogelişimsel bozukluklar şunlardır:
Serebral Palsi (Cerebral Palsy)
Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu (Developmental Coordination Disorder)
Diğer nörolojik bozukluklara bağlı motor işlev kayıpları
Omurilik yaralanmaları, kas hastalıkları veya doğumsal anomaliler

Bu nedenle, Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitimi Programı, DSM-5’te tanımlanan bu tür nörogelişimsel ve fiziksel sınırlılıkların neden olduğu motor, duyusal, bilişsel ve psikososyal işlev kayıplarını azaltmayı amaçlayan bütüncül bir eğitim programıdır.

2. Programın Amacı
Programın genel amacı; bedensel engeli olan bireylerin:
Motor becerilerini geliştirmek,
Bağımsız hareket ve öz bakım becerilerini artırmak,
Dikkat, el-göz koordinasyonu ve planlama becerilerini desteklemek,
Toplumsal yaşama aktif katılımını sağlamak,
Psikososyal uyum ve özgüvenini güçlendirmek
amacıyla destekleyici eğitim sunmaktır.

3. Programın İçeriği
A. Motor Gelişim ve Hareket Eğitimi
Kaba motor beceriler: denge, duruş, yürüme, transfer çalışmaları
İnce motor beceriler: el-göz koordinasyonu, tutma, kavrama, yazma çalışmaları
Kas kuvveti, postür ve hareket planlama egzersizleri
Ergoterapi temelli bağımsız yaşam aktiviteleri

B. Günlük Yaşam Becerileri
Kişisel bakım (giyinme, yeme, temizlik)
Yardımcı cihazların kullanımı (tekerlekli sandalye, ortez vb.)
Çevre düzeni farkındalığı ve güvenli hareket eğitimi
Zaman yönetimi ve görev bilinci kazandırma

C. Bilişsel ve Duyusal Alanlar
Dikkat, bellek ve problem çözme çalışmaları
Duyusal farkındalık ve çevreyle etkileşim etkinlikleri
Görsel-işitsel algı egzersizleri

D. Sosyal ve Duygusal Beceriler
Grup etkinlikleriyle sosyal etkileşimi artırma
Özgüven, benlik saygısı ve iletişim becerilerini güçlendirme
Stresle başa çıkma ve duygusal düzenleme çalışmaları

E. Aile Eğitimi ve Katılımı
Aileye ev ortamında destekleyici egzersiz ve iletişim önerileri
Aileye duyusal-motor gelişim ve cihaz kullanımı hakkında bilgilendirme
Ailenin motivasyon ve destekleyici tutum geliştirmesi

4. Uygulama İlkeleri
Eğitim bireyin bedensel engel türü, düzeyi ve yaşına göre bireyselleştirilir.
Multidisipliner ekip (özel eğitim öğretmeni, ergoterapist, fizyoterapist, psikolog, dil-konuşma terapisti, aile) birlikte çalışır.
Öğrenme ortamı fiziksel erişilebilirlik açısından düzenlenir.
Eğitim süreci performans değerlendirmeleriyle izlenir.
Aile ve öğretmen iş birliği programın sürdürülebilirliği için esastır.

5. Beklenen Kazanımlar
Hareket, denge ve koordinasyon becerilerinde gelişme,
Günlük yaşamda bağımsızlık düzeyinin artması,
Duyusal farkındalık ve çevreye uyumun güçlenmesi,
Sosyal iletişim ve öz güvenin artması,
Ailenin çocuğun gelişim sürecine aktif katılımı.