İşitme Engelli Bireyler Destek Eğitimi

İşitme engeli, bireyin duyusal girdilerdeki (işitsel) yetersizlik nedeniyle iletişim, dil gelişimi ve sosyal etkileşim alanlarında yaşadığı güçlüklerle ilişkili bir duyusal engel durumudur.
DSM-5’te işitme kaybı doğrudan bir tanı olarak geçmez, ancak şu alanlarda eşlik eden bozukluklar tanımlanır:
Dil Gelişim Bozukluğu (Language Disorder)
İletişim Bozuklukları (Communication Disorders)
Sosyal İletişim Bozukluğu (Social Communication Disorder)
Uyum ve Duygusal Düzenleme Sorunları

Bu nedenle, İşitme Engelli Bireyler Destek Eğitimi Programı, DSM-5’teki bu gelişimsel ve iletişimsel yetersizliklere yönelik destekleyici bir eğitim sürecidir.

2. Programın Amacı
Programın temel amacı, işitme yetersizliği olan bireylerin:
Dil ve iletişim becerilerini geliştirmek,
Sosyal katılımını ve öz güvenini artırmak,
Bilişsel, duygusal ve akademik gelişimini desteklemek,
Günlük yaşamda bağımsızlık kazanmalarını sağlamak,
Aile ve çevreyle sağlıklı iletişim kurmalarına yardımcı olmak
olarak belirlenmiştir.

3. Programın İçeriği
A. Dil ve İletişim Gelişimi
İşitsel farkındalık ve ses ayırt etme çalışmaları
Alıcı ve ifade edici dil becerilerini geliştirme
İşaret dili veya destekleyici alternatif iletişim yöntemleri
Duygu ve düşünceyi ifade etme etkinlikleri

B. Bilişsel ve Akademik Beceriler
Görsel dikkat ve hafıza oyunları
Okuma-yazma ön becerileri ve kavram öğretimi
Problem çözme ve neden-sonuç ilişkisi çalışmaları

C. Sosyal ve Duygusal Beceriler
Grup içinde iletişim kurma ve sıra alma
Duyguları tanıma, empati ve sosyal kuralları öğrenme
Özgüven, benlik algısı ve duygu düzenleme etkinlikleri

D. Günlük Yaşam Becerileri
Kişisel bakım ve öz düzenleme becerileri
Toplumsal yaşam kurallarına uyum
Zaman, yön ve görev farkındalığı kazandırma

E. Aile Eğitimi ve Katılımı
Aileye işitme kaybı, cihaz kullanımı ve iletişim stratejileri hakkında bilgilendirme
Evde iletişim ortamı düzenleme önerileri
Duygusal destek ve ebeveyn farkındalığı geliştirme

4. Uygulama İlkeleri
Eğitim, bireyin işitme kaybı düzeyi ve iletişim tercihine göre bireyselleştirilir.
Multidisipliner ekip çalışması (özel eğitim öğretmeni, dil-konuşma terapisti, psikolog, ergoterapist, odyolog, aile).
Görsel materyaller ve işitsel destek araçları etkin şekilde kullanılır.
Program süreci düzenli gözlem, değerlendirme ve aile geri bildirimiyle takip edilir.

5. Beklenen Kazanımlar
İşitsel farkındalık ve iletişim becerilerinde artış,
Dil gelişiminde ilerleme,
Sosyal uyum ve öz güvenin artması,
Akademik başarı ve dikkat becerilerinin güçlenmesi,
Ailenin iletişim sürecine etkin katılımı.